Başkan’ın Suriye açıklaması – (Beril Dedeoğlu)

0
142

Rejim, bu tür silahlar kullandığı taktirde başına neler gelebileceğini de tahmin ediyordur. ABD’nin doğrudan müdahalesi olur ve Rusya da kullanılan silahların yasaklı olması nedeniyle rejimi koruyacak fazla adım atamaz.

ABD Başkanı Obama, Suriye’ye yönelik olarak ilk kez doğrudan askeri müdahaleden söz etti. Suriye’nin kimyasal silah kullanması ya da bu silahların yer değiştirdiklerinin saptanması halinde ABD’nin tavrının değişeceğini bildirdi. Bugüne kadar müdahale emri vermediğini söyleyen Obama, Şam yakınlarında önemli ölçüde kimyasal silah bulunduğunu ve yönetimin eli bunlara uzandığında sonu felaket olacak bir müdahaleye hazır olduklarını duyurdu.

Fransa’nın muhalifler ve rejim temsilcileriyle arabuluculuk faaliyetleri sürerken yapılan bu açıklama, aynı zamanda Esad yönetiminin sonu uzlaşmayla noktalanacak bir sürece yanaşmadığının da ilan edilmesi anlamı taşıdı.

Gayet tabi herkes bu aşamadan sonra uzlaşıp yeni bir Suriye kuramayacaklarını biliyor. Ancak ABD başkanının bunu ilan etmesi önemli, zira sözün bittiği yere yaklaşıldığını ima ediyor. Kast edilen bir diğer konu ise, Esad yönetiminin uyguladığı stratejinin tükendiği ve mücadelede başka silah ve taktiklere geçme ihtimalinin arttığı. Ayrıca Suriye’de kimyasal silahlar bulunduğunun ABD başkanı ağzından duyurulmuş olmasına da dikkat etmek gerekir; zira kuşkular varsa bunun ortadan kalkması amaçlanıyor.

Doğrudan müdahale

Başkanın yaptığı açıklamada dikkat çeken bir diğer konu ise, bugüne kadar doğrudan müdahale yapılmadığını söylemesi. Bu, müdahalenin dolaylı olarak yapıldığını itiraf eden bir cümle. Türkiye, Suudi Arabistan, İsrail ve bazı Avrupa ülkeleri üzerinden dolaylı olarak askeri müdahale yaptığını artık gizlemeyen ABD, aynı zamanda doğrudan ve dolaylı olarak Suriye yönetimine askeri destek verenlerin olduğunu da ima etmiş oluyor.

Bu açıklama, Suriye üzerinden yürütülen mücadelede ABD’nin doğrudan rakibine yönelme ve diğer devletleri aradan çıkarma ihtimaline işaret ediyor.

Diplomatik anlamda sürecin bu yöne evrildiği söylenebilir. Ancak çatışmaların hala devam ediyor olması ve Esad rejiminin hala yıkılmaması, giderek askeri olarak da doğrudan rakibe yönelme olasılığını artırıyor. Nasıl Çin, aidiyeti sorunlu adalar nedeniyle Güney Kore ya da Japonya açıklarına askeri gemilerini göndermekten çekinmiyorsa, ABD de bunu yapabilir; üstelik kimyasal silahlar gibi gayet meşru bir nedenle. Emin olmak kolay değil ama, ABD kimyasal silah kullanılması halinde ölecek Suriyelileri mi düşünüyor yoksa bu silahtan etkilenecek İsrail gibi komşu ülkeleri mi, orası belli değil.

Kimyasal silahlar

Suriye’deki rejimin kimyasal silah kullanmayı tercih etmesi kolay değil. Bununla birlikte, savaşlarda sona gelme halinde bu tür kumarlar oynanır. Ayrıca Saddam’ın Irak’ta kimyasal silah kullandığı için değil Kuveyt’i işgale kalkıştığı için cezalandırıldığı da düşünülüyor olabilir. Dolayısıyla kimyasal silah konusu tamamen ihtimal dışı değil.

Rejim, bu tür silahlar kullandığı taktirde başına neler gelebileceğini de tahmin ediyordur. ABD’nin doğrudan müdahalesi olur ve Rusya da kullanılan silahların yasaklı olması nedeniyle rejimi koruyacak fazla adım atamaz. Kimbilir belki Esad, içine düştüğü koşullardan ve ülkesini getirdiği halden kurtulmak için ABD’nin gelmesini tercih ediyordur. Belki ABD’yi Afganistan batağı gibi Suriye’ye çekip sorunların doğrudan parçası olmasını isteyen ve böylece tükenmesini uman Suriyeli çevreler de mevcuttur. Bir diğer olasılık ise, ABD’yi Suriye’ye dahil ederek kendi güvenliğini sağlama ihtiyacı duyan komşu ülkelerin, bu silahların kullanılmasını sağlayacak kişilerle doğrudan pazarlık yapmaları.

Bu ihtimaller ve Obama’nın açıklaması, kimyasal silahları Suriyelilerin ölmesi konusundan çıkarıp ABD’nin bölgeye askeri müdahale yapması üzerinden değerlendirmeyi gerekli kılıyor. Bu silahlara elini uzatanın amacı ABD’yi Suriye’ye sokmak olur

 Star

———————————-
Beril Dedeoğlu
 
DİĞER KÖŞE YAZILARI